گوش دادن پیش از برنامه‌ریزی: آنچه از نظرسنجی جامعهٔ ویکی‌مدین‌های ایرانی آموختیم

Translate this post

هنگامی که گروه کاربری ویکی‌مدین‌های ایرانی (IWUG) آماده‌سازی برنامه‌های سال آینده و درخواست کمک‌هزینه بعدی خود را آغاز کرد، می‌خواستیم مستقیماً از جامعه بشنویم که به چه نوع فعالیت‌هایی علاقه دارد و ما در چه زمینه‌هایی می‌توانیم بهتر عمل کنیم.

در ژوئن ۲۰۲۶، نظرسنجی‌ای برگزار کردیم و از افراد مرتبط با جامعه گروه کاربری درباره میزان مشارکت فعلی‌شان در فعالیت‌های گروه، علاقهٔ آن‌ها به فعالیت‌های آینده، و برنامه‌ها و آموزش‌هایی که برایشان مفید خواهد بود پرسیدیم.

در مجموع ۱۴۷ پاسخ دریافت کردیم. نتایج این نظرسنجی اکنون به ما در شکل‌دهی برنامه‌های سال آینده کمک می‌کند.

چه کسانی در نظرسنجی شرکت کردند؟

این نظرسنجی از ۸ تا ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶ برگزار شد و مخاطب اصلی آن اعضای گروه کاربری و افرادی بودند که با جامعه پیرامون گروه در ارتباط هستند.

نظرسنجی را در گروه و کانال تلگرام گروه کاربری و همچنین در قهوه‌خانهٔ ویکی‌پدیای فارسی منتشر کردیم. هر کسی که به پیوند نظرسنجی دسترسی داشت می‌توانست در آن شرکت کند.

از آنجا که شرکت در نظرسنجی آزاد و بر اساس انتخاب خود افراد بود، نتایج آن را نباید نمایندهٔ کل جامعه ویکی‌پدیای فارسی دانست. هدف این نظرسنجی شناخت بهتر جامعهٔ پیرامون گروه کاربری و انتظارات افراد این جامعه از گروه بود.

تقریباً همه پاسخ‌دهندگان در ویکی‌پدیا فعال بودند. ۱۴۶ نفر از ۱۴۷ پاسخ‌دهنده، ویکی‌پدیا را به‌عنوان یکی از پروژه‌های ویکی‌مدیا که بیشترین فعالیت را در آن دارند انتخاب کردند. برخی نیز اعلام کردند که در ویکی‌انبار، ویکی‌داده، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌واژه، ویکی‌نبشته و دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا مشارکت دارند.

علاقه زیاد است، اما میزان مشارکت بسیار کمتر

یکی از روشن‌ترین نتایج نظرسنجی، تفاوت میان علاقهٔ افراد به فعالیت‌های گروه کاربری و میزان مشارکت فعلی آن‌ها بود.

۸۵ درصد پاسخ‌دهندگان میزان علاقهٔ خود به شرکت در فعالیت‌های گروه را دست‌کم «متوسط» ارزیابی کردند. از میان کل پاسخ‌دهندگان، ۴۴٫۹ درصد علاقهٔ خود را «زیاد» یا «بسیار زیاد» توصیف کردند.

اما میزان مشارکت فعلی بسیار پایین‌تر بود.

۶۵٫۳ درصد پاسخ‌دهندگان گفتند که میزان مشارکت فعلی آن‌ها در فعالیت‌های گروه «هیچ»، «بسیار کم» یا «کم» است. تنها ۹٫۵ درصد مشارکت خود را «زیاد» یا «بسیار زیاد» توصیف کردند.

نظرسنجی همچنین نشان داد که بسیاری از پاسخ‌دهندگان آشنایی زیادی با گروه کاربری ندارند. ۷۰٫۱ درصد گفتند که هیچ آشنایی، آشنایی بسیار کم یا آشنایی کمی با گروه دارند و تنها ۱۱٫۶ درصد میزان آشنایی خود را زیاد یا بسیار زیاد اعلام کردند.

در کنار هم قرار دادن این نتایج نشان می‌دهد افرادی هستند که به مشارکت علاقه دارند، اما هنوز به‌طور منظم در فعالیت‌ها حضور پیدا نمی‌کنند و در بسیاری از موارد ممکن است اطلاعات کافی درباره گروه کاربری یا نحوه مشارکت در فعالیت‌های آن نداشته باشند.

این یکی از موضوعاتی است که می‌خواهیم در سال آینده روی آن کار کنیم.

آموزش آنلاین محبوب‌ترین نوع فعالیت بود

آموزش یکی از پررنگ‌ترین موضوعات در پاسخ‌ها بود.

وقتی پرسیدیم افراد به شرکت در چه نوع فعالیت‌هایی علاقه دارند، برنامه‌های آموزشی و مهارت‌افزایی آنلاین با انتخاب ۹۲ پاسخ‌دهنده (۶۲٫۶ درصد) محبوب‌ترین گزینه بود.

۷۰ نفر (۴۷٫۶ درصد) همایه‌ها و مسابقات مقاله‌نویسی را انتخاب کردند و ۶۲ نفر (۴۲٫۲ درصد) نیز به دورهمی‌های حضوری علاقه نشان دادند.

همچنین پرسیدیم افراد دوست دارند در برنامه‌های آموزشی آنلاین چه چیزهایی یاد بگیرند.

۹۷ نفر (۶۶ درصد) آموزش مقدماتی درباره ویکی‌پدیا و نحوه ویرایش را انتخاب کردند. ۸۳ نفر (۵۶٫۵ درصد) به آموزش ابزارها و اسکریپت‌ها علاقه داشتند. ۷۸ نفر (۵۳٫۱ درصد) خواهان آشنایی بیشتر با نحوه مشارکت در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا، از جمله ویکی‌داده، ویکی‌انبار و ویکی‌نبشته بودند و ۶۷ نفر (۴۵٫۶ درصد) نیز علاقه داشتند با جنبش گسترده‌تر ویکی‌مدیا بیشتر آشنا شوند.

در برخی از پاسخ‌های تشریحی نیز به این موضوع اشاره شده بود که یادگیری نحوه کار ویکی‌پدیا، به‌ویژه برای مشارکت‌کنندگان تازه‌کار، می‌تواند دشوار باشد. چندین پاسخ‌دهنده خواستار محتوای آموزشی فارسی روشن‌تر و در دسترس‌تری بودند.

این نتایج با برخی از برنامه‌هایی که پیش از این در نظر داشتیم هم‌خوانی زیادی دارد.

گروه کاربری ویکی‌مدین‌های ایرانی قصد دارد در سال آینده ویدئوهای آموزشی کوتاه به زبان فارسی تولید کند و کارگاه‌ها و وبینارهای آنلاین برگزار کند تا کاربران را با روش‌های مختلف مشارکت در پروژه‌های ویکی‌مدیا آشنا کند. نتایج این نظرسنجی به ما کمک خواهد کرد مشخص کنیم کدام موضوعات باید در اولویت قرار گیرند.

افراد به چه فعالیت‌های دیگری علاقه دارند؟

پاسخ‌دهندگان علاقه قابل‌توجهی نیز به همایه‌ها و مسابقات مشترک نشان دادند.

محبوب‌ترین گزینه در این بخش، مسابقاتی بود که با همکاری کشورهای دیگر یا جوامع دیگر ویکی‌مدیا برگزار شوند. ۷۹ نفر (۵۳٫۷ درصد) این گزینه را انتخاب کردند.

در میان پویش‌های شناخته‌شده ویکی‌مدیا، ویکی دوستدار زمین با انتخاب ۷۴ نفر (۵۰٫۳ درصد) در رتبه نخست قرار گرفت و پس از آن ویکی دوستدار فرهنگ عامه با ۷۰ انتخاب (۴۷٫۶ درصد) قرار داشت. ویکی دوستدار یادمان‌ها را ۴۹ نفر انتخاب کردند و «زنان سرخ‌پوش» و «ماه آسیایی ویکی‌پدیا» نیز هر کدام ۳۸ انتخاب داشتند.

در مورد برنامه‌های احتمالی حضوری، ۹۰ نفر (۶۱٫۲ درصد) کارگاه‌های آموزشی را انتخاب کردند. ۸۱ نفر (۵۵٫۱ درصد) به دورهمی‌های غیررسمی، ۷۹ نفر (۵۳٫۷ درصد) به جشن‌های تولد ویکی‌پدیا و ۶۳ نفر (۴۲٫۹ درصد) به نشست‌های فنی با تمرکز بر رفع اشکال و توسعه ابزارها علاقه نشان دادند.

همچنین از افراد پرسیدیم که ترجیح می‌دهند چگونه از فعالیت‌های آینده گروه کاربری مطلع شوند. ۱۱۴ نفر، معادل ۷۷٫۶ درصد پاسخ‌دهندگان، گفتند که مایل‌اند اطلاعات مربوط به برنامه‌ها را از طریق ایمیل دریافت کنند.

این پاسخ‌ها تصویری مفید از برنامه‌های مورد علاقه افراد و همچنین راه‌هایی که می‌توانیم اطلاع‌رسانی درباره فرصت‌های مشارکت را بهتر انجام دهیم در اختیار ما قرار می‌دهد.

استفاده از نتایج در برنامه‌ریزی

هدف اصلی این نظرسنجی کاملاً عملی بود. ما در حال آماده‌سازی برنامه سالانه و درخواست کمک‌هزینه بعدی خود هستیم و می‌خواستیم دیدگاه‌های جامعه بخشی از این فرایند باشد.

برخی از نتایج، ایده‌هایی را که پیش‌تر درباره آن‌ها گفت‌وگو می‌کردیم تأیید کردند؛ به‌ویژه برنامه‌های ما برای تولید ویدئوهای آموزشی و برگزاری وبینارها و کارگاه‌های آنلاین.

نتایج دیگر، به‌خصوص تفاوت میان علاقه به مشارکت و میزان مشارکت فعلی، نشان داد که باید توجه بیشتری به ارتباط با جامعه و اطلاع‌رسانی داشته باشیم. صرفاً انجام فعالیت، اگر مشارکت‌کنندگان علاقه‌مند از آن‌ها اطلاع نداشته باشند یا ندانند چگونه می‌توانند در آن‌ها شرکت کنند کافی نیست.

امیدواریم در سال آینده فعالیت‌های گروه کاربری را بیشتر در معرض دید قرار دهیم و مشارکت را برای افراد علاقه‌مند آسان‌تر کنیم.

یک نظرسنجی بزرگ‌تر درباره ویکی‌پدیای فارسی در راه است

این نظرسنجی بر جامعهٔ پیرامون گروه کاربری ویکی‌مدین‌های ایرانی متمرکز بود. در کنار آن، قصد داریم نظرسنجی بسیار گسترده‌تری را برای جامعهٔ وسیع‌تر ویکی‌پدیای فارسی برگزار کنیم.

این کار سابقه‌ای نیز دارد. از ۲۱ مه تا ۲۰ ژوئن ۲۰۱۶، ویکی‌مدین‌های ایرانی نظرسنجی بزرگی درباره جامعه ویکی‌پدیای فارسی برگزار کردند که ۱٬۷۸۰ پاسخ دریافت کرد. آن نظرسنجی به‌شکل بسیار گسترده‌ای، از جمله خارج از کانال‌های معمول جامعه ویکی‌مدیا، تبلیغ شده بود. نتایج آن در آن زمان به‌طور رسمی منتشر نشد.

در اواخر سال ۲۰۲۶، قصد داریم نظرسنجی گسترده دیگری از جامعه ویکی‌پدیای فارسی برگزار کنیم. این نظرسنجی نیز مانند نظرسنجی سال ۲۰۱۶ بسیار فراتر از کانال‌های خود گروه کاربری تبلیغ خواهد شد و برای دسترسی به افراد خارج از فضاهای ویکی‌مدیا نیز اطلاع‌رسانی خواهیم کرد.

هدف آن نظرسنجی با نظرسنجی ماه ژوئن گروه کاربری متفاوت خواهد بود. می‌خواهیم دیدگاه طیف بسیار گسترده‌تری از کاربران و مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای فارسی را بشنویم و تصویر جامع‌تری از جامعه به دست آوریم.

پس از پایان نظرسنجی جدید و انتشار نتایج آن، قصد داریم گزارش جداگانه‌ای نیز تهیه کنیم و یافته‌های آن را با نظرسنجی سال ۲۰۱۶ مقایسه کنیم.

در حال حاضر، نظرسنجی ماه ژوئن اطلاعات مفیدی برای برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت ما فراهم کرده است. این نظرسنجی علاقه زیاد به فعالیت‌های آموزشی را نشان داد، زمینه‌هایی را که مشارکت‌کنندگان در آن به حمایت بیشتری نیاز دارند مشخص کرد و فاصله روشنی میان علاقه افراد به گروه کاربری و میزان مشارکت فعلی آن‌ها نشان داد.

این یافته‌ها بخشی از مبنای شکل‌دهی برنامه‌های ما برای سال آینده خواهند بود.

Can you help us translate this article?

In order for this article to reach as many people as possible we would like your help. Can you translate this article to get the message out?