Ano ang kinakailangan ng mundo sa atin sa ngayon?

Nagbabago na ang internet. Ang mga pandaigdigang uso na sinusundan ng Pundasyong Wikimedia at mga kusang-loob sa mga huling nakaraang taon ay ngayo’y hindi na lamang malayo o manilay-nilay lamang; tinatamaan na nila ang Wikipedia at mga proyektong Wikimedia sa ngayon. Nakakakita ang Wikipedia ng pagbawas ng pagtingin ng mga pahina at trapikong referral mula sa Google, at walang uliran na paglobo ng trapiko mula sa mga robot. Naniniwala kami na hindi lang ito isang pansamantalang pagsipot, ngunit isang istraktural na pagbabago. Kinakailangan ng mundo na umunlad at umangkop ang Pundasyon at kilusang Wikimedia.

Nananatiling mahalaga ang pakay ng Wikimedia. Sa panahon ng lumalaganap na maling impormasyon at hindi-maaasahang gawang-AI na nilalaman, patuloy ang Wikipedia na nagiging isang mahalagang gulugod ng napagkakatiwalaang kaalaman sa buong web—ang “lambat ng katotohanan na hinahawakan ng sama-sama ang buong digital na mundo.” [pinagkuhanan] Ngunit habang nananatiling mahalaga para sa mundo ang gawang nilalaman ng mga kusang-loob, patuloy itong nagiging mas tago, ngayon na kinukuha ng mga tao ang kanilang impormasyon mula sa mga buod ng AI, mga chatbot at mga iba pang uri ng ikatlong-partidong muiling paggamit.

Nagpapakita ito ng mga kritikal na tanong para sa kilusang Wikimedia:

• Trapiko: Paano natin sasagutin ang pagbawas ng mga pagtingin ng mga pahina, pagkatago, at ang istraktural na pagbabago paalis sa trapikong nanggaling sa pananaliksik?
• Responsableng paggamit muli: Ano ang itsura ng responsable na paggamit muli ng mga nilalaman ng Wikimedia, at paano natin ipagsanggalang ang ating imprastraktura laban sa pagsasamantala?
• Ang bahaging pantao: Ano ang natatanging halaga ng Wikipedia sa isang mundo ng gawang-AI na nilalaman at “walang-pindot” na karanasan? Paano natin bibigyang-diin ang kakaibang lakas ng ating pandaigdigang pamayanan?
• Ipagsanggalang ang ating modelo: Paano natin ipagtatanggol ang modelong kusang-loob na tagaambag ng Wikipedia at ang modelo ng kita nito?
• Pangmatagalang pagpapanatili: Paano natin matutulungan ang Wikipedia at iba pang mga proyekto na umunlad para sa mga susunod na 25 taon – at sa pangmatagalan?

Pag-unlad Sa Wiki at Lampas ng Wiki

Naniniwala kami na kinakailangan ng kinabukasan ng Wikipedia ang dalawang sama-samang bagay: pag-unlad sa wiki at lampas nito. Kahulugan nito ang pamumuhunan sa isang mas matibay na karanasang hantong sa aming mga website at ap na hilig at binabalikan ng aming mga tagabasa, tagaambag, at donante. At ang modelo ng mapanatili na paggamit muli na sinasalubong ang mga konsumidor kung nasaan sila, at nagbabalik ng halaga at kinabukasang tagaambag sa Wikipedia – hindi lamang nagpapaalis ng trapiko. Upang umunlad at manatiling mag kaugnayan sa kapaligirang ito, kinakailangan ng Wikipedia na umunlad sa wiki at sa lampas ng wiki.

Mga Layuning Pundasyon ng 2026-27

Paano natin magagawa ito? Sa pagtitig natin sa apat na susing layunin ng 2026-27:

1. Palawakin ang ating abot: Palawakin ang aming trapiko lampas pa sa tradisyonal na pagsasaliksik. Matagal na na malapit sa 90% ng mga bisita ng Wikipedia ang dumarating dito mula sa pananaliksik sa Google. Lubusang nababawasan na ang daloy ng “libre” na trapikong ito – isang pagbabago na natatamaan lahat ng mga tagapaglathala sa internet, hindi lang ang Wikipedia. Kalutasan nito ang pagtubo ng mga panibagong uri ng direkta na trapiko (hal., bagong mga pinagmulan na nakatutok sa atin at mga pag-download ng mobile app) at palawakin ang ating mga pinagmulan ng trapiko upang mabawasan ang pananalig natin sa iisang pinagmulan. Maaaring hindi na naaabot ng mga tao ang mga nilalamang Wikimedia sa mga paraang gamit nila dati, na ito’y tumatalab sa kakayahang makita ito at, bunga nito, sa kita at pagganyak ng mga patnugot. Kinakailangan ito ng pamumuhunan sa mga panibago (at kadalasan mas mahirap at mahal) na paraan na maabot ang mga kinabukasang tagabasa, patnugot, at tagaambag.
2. Palaliman ang pakikipagtipan: Itaguyod ang mga tagaambag at akitin ang mga kaswal na mambabasa na maging umuulit na mambabasa, patnugot, at donante. Maraming mga tagagamit ng Wikipedia ang saglit lang na bibisita, hahanapin ang isang katunayan, at aalis. Kinakailangan natin na gawing mas malagkit ang karanasan ng mga tagabasa para ang marami-raming kaswal lamang na tagabasa ay bumalik, maging aktibo na tagabasa, at tumubo upong maging patnugot at donante. Sa isang mundo kung saan bawat bisita ay mas mahalaga, susundan namin ang isang imbudo ng madla (tignan sa ibaba) na magdadala ng madla mula nilalaman sa “labas ng wiki” pabalik sa mga “sa-wiki” na karanasan, pag-akit ng mga kaswal na tagabasa na maging aktibo na tagabasa, at paggawa ng mga aktibong tagabasa na maging mga kalahok, donante, at isang panibagong henerasyon ng mga pinuno ng pamayanan.
3. Ipagsanggalang ang ating mga proyekto: Panatilihin at ipagtanggol ang ating modelo. Ang mga kusang-loob at pinahahalagahan ng Wikipedia ay lalong binabanta ngayon. Bibigyan namin ang mga kusang-loob ng kaligtasan at suportang legal na kinakailangan nila, at ipagtanggol ang walang-pinapanigang pananaw sa isang mundo na lalong pinagtutunggalian at pinopolitika ang katunayan. Lalakasan namin ang proteksyon para sa imprastrakturang Wikimedia upang labanan ang pamamantala ng mga robot, at lalapitan ang responsableng paggamit na makabuluhan at nagbabalik ng mga tagaambag pabalik sa Wikipedia, hindi lang paalis nito.

Pinapagana ng isang pang-apat na layunin ang mga layuning ito:

4. Bumuo ng bilis at katatagan. Suportahan ang mga tao at sistema sa likod ng trabahong ito. Lakasan ang bilis at liksi sa kabuoang kawani, sistema, at teknikal na imprastraktura ng Pundasyon. Kasama sa layuning ito ang trabahong gagawin namin upang gumawa ng kinakailangan na suportang pinansyal para makamit ang aming pakay, kasama ang tuloy na pagtubo ng sari-saring daluyan ng kita tulad ng Wikimedia Enterprise at ang Endowment upang masigurado ang kinabukasang pagpapanatili ng mga proyektong Wikimedia.

Bakit sa ganitong paraan?

Ang mga pagbabago sa trapiko at paggamit muli ng mga nilalaman ay kahulugan ng pagbabago sa paraan kung saan pumupunta ang mga tagabasa, donante, at tagaambag sa Wikipedia. Ang 2017 na estratehikong direksyon ng kilusang Wikimedia — ang magsilbing “mahalagang imprastraktura ng ekosistema ng malayang kaalaman” — higit nang nakamit. Ngunit ang maging “mahalagang imprastraktura” lamang ay maaaring hindi sapat upang siguraduhin ang kinabukasan ng malayang kaalaman. Ang tanong ngayon ay kung paano magagampanan namin ang tungkulin na iyon na maitataguyod ang modelo ng pag-aambag, tampok na pinahahalagahan, at pinansyal na pagpapanatili ng Wikipedia. Habang tuloy kami na ginagabayan ng mungkahi ng 2030 Estrahiya ng Kilusan, kinakailangan nating lapitan ng malakas ang mungkahing “sumuri, pag-isipan, at umangkop” upang sagutin ang mga pandaigdigang uso na hinaharap ng ating kilusan.

Ang aming pinakanakikita at nagagamit muli na proyektong Wikimedia ang Wikipedia. Para sa susunod na taon, tatayuan namin ang malalim na tungkulin ng Wikipedia sa ekosistema ng kaalaman upang pasiglain ang trapiko at pagkakakita ng mga nilalamang Wikimedia. Kasama dito ang mga pagsisikap na damihan ang trapiko papuntang Wikipedia, laliman ang pagtataguyod para sa mga patnugot, at pagbigay ng mga Tagagamit na mayroong Mataas na Karapatan ang pinabuting kagamitan at suporta na kailangan nila sa harap ng mga lumalaking hamon. Sa aming pamumuhunan “lampas wiki” upang ibalik ang mga panibagong tagabasa, tagaambag at donante pabalik sa Wikipedia, masisigurado namin na ang mga proyektong Wikimedia ay pinansyal na napapanatili, sosyal na pinagkakatiwalaan, sa publiko na may kaugnayan parin at sa istraktura na malaya.

Mula tagabasa hanggang tagaambag at donante: ang imbudo ng madla

Upang maakit ang mga kaswal na tagabasa na maging mga akitbong tagabasa, patnugot, at donante sa mas maramihang bilis, sisikapin namin ang pagdaan ng tao sa isang imbudo ng madla na ginagamit ang mga nakatutok na pagsusubok, mga pagbubuti sa karanasan ng mga tagagamit, at mga metros sa bawat hakbang na inaakit ang mga pasibong konsumer na maging aktibong kalahok.

Makabuluhan ang laki ng pagkakataong ito. Tinatasa namin na malapit sa 5 bilyong tagagamit ng internet ay gumagamit na ng nilalamang Wikipedia ng kahit anong paraan, ito man ay sa mga website namin o sa pamamagitan ng paggamit muli nito. Doon, 3.3 bilyon ang may alam sa Wikipedia. At malapit sa 1.5 bilyon doon — malapit sa 27% ng lahat ng tagagamit ng internet — ay nagbabasa ng nilalamang Wikipedia sa wiki bawat buwan.

“Lampas sa Wiki” Lahat ng tagagamit ng internet: malapit sa 5.5 bilyon Gumagamit ng nilalamang Wikipedia: malapit sa 5.0 bilyon Alam ang Wikipedia: malapit sa 3.3 bilyon

“Sa Wiki” Tagabasa: malapit sa 1.5 bilyon (27% ng mga tagagamit ng internet) Donante: malapit sa 7.7 milyon (0.51% ng mga tagabasa) Patnugot: malapit sa 273,000 (0.02% ng mga tagabasa)

Nagbibigay ito ng isang malaking estratehikong pakinabang upang matulungan tayo na umigit sa panahon ng pagbabagong ito. Ngunit kailangan nating sulitin ang lakas na ito ngayon, habang nananatiling mataas parin ang kakilanlan ng tatak natin. Kahulugan ng nakikita natin na pagbawas ng trapiko ay kinakailangan natin damihan ang numero malapit sa tuktok ng imbudo – ang pangkalahatang paggamit muli ng nilalamang Wikimedia at ang kaalaman ng Wikipedia – at taasan ang ating bilis ng pag-akit ng mga tagabasa na maging umuulit na tagabasa, nananatiling mga patnugot, at donante malapit sa ilalim ng imbudo. Ngayong taon, mananatili kami na lubos na nakatutok sa pagsukat ng aming imbudo ng madla upang masigurado namin na nagsusubok at naguulit kami gamit ang mga tamang paraan upang makamit ang mga layuning ito.

Ginagawang mas madali at mas mahusay ang pamamatnugot

Mahalaga ang isang malusog at tumutubong pamayanan ng mga patnugot sa kinabukasan ng Wikipedia. Dahil dito, mamumuhunan kami sa isang sistema ng personalisadong dashboard upang matulungan ang mga tagabasa na maging patnugot, at matulungan ang mga panibagong patnugot sa kanilang paglalakbay na maging mas sanay na patnugot at tagapamagitan. Ang mga dashboard na ito ay maaaring tumulong sa mga patnugot na lumaki papunta sa mga mas mataas na tungkulin, at nakatutulong na itampok para sa mga mas sanay na kusang-loob ang mga maaring kailangan ng pansin, tulad ng mga kasalukuyang pag-uusap o maaaring paninira ng mga artikulong may pakialam sila. Mas malinaw na layunin, mga datos sa epekto nila, at pakikipag-ugnayan nila sa ibang mga taga-ambag ay maaari din na magpalalim ng pagganyak, pagpapanatili ng mga patnugot, at pangmatagalan na pakikilahok.

Bubuo din kami ng mga panibagong paraan na makita ng mga patnugot kung kailan at paano ginagamit ng mga tagabasa ang aming nilalaman. Maaaring kasama dito ang paglathala ng mga kabuuang datos ng kung gaano kadalas naiuugnay ang mga pahina sa mga ibang website, tulad ng Google o TikTok. Ang layunin dito ay payagan ang mga patnugot na unahin ang kanilang pamamatnugot base sa mga nakikitang kaalaman na pinakahinahanap ng madla. (Halimbawa, kung ang isang madalas na saliksikin na salita ay napupunta sa maling artikulo, maaaring gumawa ng mga redirekto o palawakin ang nilalaman upang mas makamit ang kinakailangan ng mga tagabasa.)

Sa pagsunod ng mungkahi mula sa aming Konsehong Tagapayo sa Produkto at Teknolohiya (PTAC), tuloy naming sisikapin na gawing mas madali ang pamamatnugot sa mobile. Halimbawa, mabibitak ng “nakabalangkas na pamamatnugot” ang mga pamamatnugot sa mobile na maging mas maliit at gabay na gawain. Para sa mga Tagagagmit na mayroong Mataas na Karapatan (UWER), mas matalino na awtomasyon (tulad ng mga minumungkahing pagsisiyasat sa kahina-hinalang kilos) ay maaaring makatulong sa pagbawas ng paulit-ulit na gawaing pamamagitan na madalas nakaugnay sa pagdagsa ng mga panibagong tagagamit, at dito mapapalaya ang mga UWER na tumutok sa mga gawaing mas malaki ang epekto. Tutulungan din namin na isanggalang ang mga kuwenta ng mga tagagamit gamit ang mas pinalakas na seguridad.

Isang buhay na ekosistema para sa kaalaman

Tulad ng sabi ng mga ibang Wikimedian, ang Wikipedia at ang mga proyekto natin ay para lang isang nabubuhay na ekosistema na umuunlad at umaangkop sa paglipas ng panahon. Sa huling dalawang dekada, ang Wikipedia ay napanatili ng isang halos hindi sinasadyang “talon” ng libreng referral na trapiko mula sa pananaliksik sa Google — isang tuloy-tuloy na daloy ng mga tagabasa, donante, at tagaambag. Ngayon, lumilipat na ang talon na iyon at maaaring natutuyo na. Tulod ng matagal na na napapansin ng mga kusang-loob ng Wikipedia (1, 2), ang pundasyon ng pamayanan — ang mga pinaka aktibong Tagapangasiwa at Tagagamit na mayroong Mataas na Karapatan — ay hindi na napupuno muli sa bilis na kinakailangan upang lumago ang Wikipedia para sa mga susunod na henerasyon.

Kapag ang mga sistema ng nabubuhay na halaman ay nauubusan ng tubig, karaniwang gumagawa sila ng dalawang bagay:

1. Naghahanap ng panibagong pagmumulan ng tubig. Kaya naman pinahahalagahan namin ang pagpapalawak ng trapiko, upang makaabot kami lampas sa kinasanayang daloy ng mga referral mula sa pananaliksik sa Google.
2. Tumubo ng mas malalim na ugat. Kaya naman pinahahalagahan namin ang paglalim ng pakikipagtipan – inaakit ang mga kaswal na tagabasa na maging paulit-ulit na tagabasa, at ang mga paulit-ulit na tagabasa na maging patnugot at donante.

Kung mayroong sagisag ang taunang plano ng 2026-27, ito ang puno ng pastol (Boscia albitrunca), isang halaman na kilala dahil sa pinakamalalim na ugat nito sa buong mundo, na umaabot ng 68 metros / 230 talampakan. Hindi hinahabol ng puno ng pastol ang mababaw na tubig. Malalim ang inaabot nito. At dahil dito, nabubuhay ito sa isa sa mga pinakamabagsik na kapaligiran sa mundo, ang Desyertong Kalahari.

Naniniwala kami na hinaharap ng Wikipedia ang isang katulad na panahon ng pagkabalisa sa kapaligiran, at kinakailangan ng katulad na pag-angkop. Kinakailangan nito na tumubo ng mas malalim na ugat, inaakit ang mga kaswal na tagabasa na maging mas aktibong tagabasa, patnugot, at donante na mananatili at lalaliman ang kanilang pakikilahok sa paglipas ng panahon. At sa paggawa nito, baguhin muli ang modelo na bumuo ng Wikipedia, tulad ng puno ng pastol, na isang mapagkukunan ng panustos at inspirasyon sa isang lalong hindi mapagmahal na online na pananaw.